Uslovi za penziju

Muškarci: 65 godina

Zakon poznaje nekoliko odvojenih osnova za starosnu penziju. Dovoljno je ispuniti jedan od njih.

Uslovi za starosnu penziju propisani su članovima 19, 19a i 19b Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju. Reč je o odvojenim osnovima: dovoljno je ispuniti jedan.

Po godinama života — muškarci

ZPIO čl. 19 tačka 1) propisuje jedinstvenu granicu: 65 godina života uz najmanje 15 godina staža osiguranja. Za muškarce ne postoji prelazna tabela — granica je ista bez obzira na godinu odlaska u penziju.

Po godinama života — žene

Za žene ZPIO čl. 19a propisuje prelazni režim koji se stepenasto podiže. Uslov staža je isti — 15 godina — ali starosna granica zavisi od godine u kojoj se ona dostiže.

Tabela se čita po godini ODLASKA u penziju, ne po godini rođenja.

Red se bira prema kalendarskoj godini u kojoj se granica dostiže. Čitanje iste tabele kao da je vezana za godinu rođenja daje odgovor na drugo pitanje i greši otprilike za dužinu samog prelaznog perioda.

Godina odlaska u penziju	Starosna granica
2.015.	60 godina i 6 meseci
2.016.	61 godina
2.017.	61 godina i 6 meseci
2.018.	62 godine
2.019.	62 godine i 6 meseci
2.020.	63 godine
2.021.	63 godine i 2 meseca
2.022.	63 godine i 4 meseca
2.023.	63 godine i 6 meseci
2.024.	63 godine i 8 meseci
2.025.	63 godine i 10 meseci
2.026.	64 godine
2.027.	64 godine i 2 meseca
2.028.	64 godine i 4 meseca
2.029.	64 godine i 6 meseci
2.030.	64 godine i 8 meseci
2.031.	64 godine i 10 meseci

Tabela obuhvata godine od 2.015. do 2.031. i tu se završava.

Šta važi od 2.032. godine

Od 2.032. godine izuzetak iz ZPIO čl. 19a prestaje da važi i ponovo se primenjuje opšte pravilo iz ZPIO čl. 19 tačka 1): 65 godina života uz najmanje 15 godina staža osiguranja — isti uslov kao za muškarce.

Prelazna tabela nema osamnaesti red — ona prosto prestaje, a opšte pravilo iz ZPIO čl. 19 tačka 1) ponovo počinje da važi. To potvrđuje i sam Fond, koji za 2.032. godinu u svojoj tabeli uslova navodi istu granicu kao za muškarce.

Po stažu — 45 godina, bez obzira na godine života

Ovo je samostalan osnov, a ne rezervni izlaz iz prethodnog: zakon za njega ne postavlja nikakav uslov godina života i ne pravi razliku između muškaraca i žena. Ko navrši 45 godina staža osiguranja, stiče pravo na starosnu penziju.

Beneficirani staž — kada se granica snižava

Na poslovima na kojima se staž osiguranja računa sa uvećanim trajanjem, starosna granica se snižava. Koliko — zavisi od stepena uvećanja:

12 meseci rada računa se kao	Godina staža za jednu godinu snižene granice
14 meseci	5 godina
15 meseci	4 godine
16 meseci	3 godine
18 meseci	1,5 godina

Snižavanje ima donju granicu: starosna granica ne može pasti ispod 55 godina. Za osiguranike kod kojih najmanje 2/3 vremena otpada na poslove sa najvišim stepenom uvećanja, donja granica je 50 godina — reč je o osiguranicima kod kojih najmanje 2/3 vremena provedenog na poslovima sa uvećanim trajanjem otpada na poslove najvišeg stepena, na kojima se 12 meseci računa kao 18 meseci.

Prevremena penzija

Ko ne ispunjava nijedan od gornjih uslova, a ima 60 godina života i 40 godina staža, može u prevremenu starosnu penziju — uz trajno umanjenje. Uslovi i visina umanjenja objašnjeni su na strani prevremena penzija.